45 il əvvəl ASALA Parisdə Türkiyə konsulluğuna hücüm etmişdi

24 sentyabr 1981-ci ildə saat 11:15-də Parisdəki Türkiyə Baş Konsulluğuna dörd ASALA terrorçusu tərəfindən edilən hücum erməni quldurlarının dinc insanlara qarşı törətdiyi çoxsaylı cinayətlərdən biridir.

Dörd ASALA terrorçusu — Vazgen Sislyan (komandir), Hagop Culfayan, Gevork Quzelyan və Aram Basmacyan, 20-24 yaşlarında — Parisdəki Türkiyə konsulluğuna basqın edərək konsul Kaya İnalı ağır yaraladılar və mühafizəçi Camal Özeni öldürdülər (o, xəstəxanada keçindi). Onlar 56 nəfəri girov götürərək 16 saat saxladılar.

Əməliyyatı planlaşdıran və hücumda iştirak edən terrorçulara təlim keçən şəxs sonradan Ermənistanın milli qəhrəmanı olmuş hərbi cani Monte Melkonyan olub.

Onlar cinayəti "Van əməliyyatı" adlandıraraq, Türkiyədə həbsdə olan 5 erməni və 5 kürd cinayətkarının azad edilməsini tələb edir və özləri üçün Fransada sığınacaq istəyirdilər.

Lakin onların müraciətləri nə Türkiyə, nə də Fransa tərəfindən qəbul edildi. Fransa əvvəlcə sığınacaq tələbini qəbul etsə də, sonradan əməliyyatı dayandırmaq üçün bunu etdiyini və buna görə də rədd etdiyini bildirdi. 

Fransa məhkəməsi terrorçuların hər birinə cəmi 7 il (!!!) həbs cəzası verdi. Türkiyə bu hökmləri yetərsiz hesab etdi və Fransanı kəskin şəkildə qınadı.

Müqayisə üçün, eyni zamanda ABŞ və Yuqoslaviyadakı erməni terrorçuları oxşar qətllərə görə ömürlük həbs cəzası aldılar. Los-Ancelesdəki türk konsulunun qatili Hampiq Sasunyana ömürlük həbs cəzası verildi.

Məhz bu yumşaq hökmə görə mətbuat Mitteran hökuməti ilə ASALA arasında Fransada terror hücumlarına son qoyulması müqabilində yüngül hökmlər çıxarmaq barədə gizli bir razılaşma haqqında fərziyyə irəli sürdü. Lakin 1983-cü ildə ASALA Orli hava limanında bomba partlatdı (nəticədə səkkiz nəfər həlak oldu, onlardan dördü fransız idi) və bu "razılaşma" pozuldu.

Terrorçuların aqibəti:

- Aram Basmacyan həbsxanada intihar etdi və Parisdəki Père Lachaise qəbiristanlığında basdırıldı.
- Digər üç terrorçu cəmi beş il həbs cəzası çəkdikdən sonra 1986-cı ildə erkən azadlığa buraxıldı və Livana, daha sonra isə Ermənistana mühacirət etdi.

O üç terrorçudan biri - Vazgen Sislyan Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Xocalı soyqırımını törədənlərdən biri olub.