"Forbes": Azərbaycan Strateji Körpüyə çevrilir

Böyük Avrasiya Yenidən Qurulması: Azərbaycan Avropa, Avrasiya və Hind-Sakit Okean arasında Strateji Körpüyə çevrilir - "Forbes"

Avrasiya böyük bir geosiyasi transformasiya yaşayır: Rusiya və İranın təsiri zəifləyir, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələri isə xarici münasibətlərini fəal şəkildə şaxələndirirlər. Eyni zamanda, ABŞ öhdəliklərin yenidən bölüşdürülməsinə və müttəfiqlik öhdəliklərinin tənzimlənməsinə yönəlmiş qlobal strategiyanı təşviq edir. Qeyd olunur ki, bu tendensiyalar birlikdə regional oyunçuları xarici tərəfdaşlıqları şaxələndirməyə və Moskvadan asılılıqlarını azaltmağa təşviq edir. Bu fonda Azərbaycan Avropa, Avrasiya və Hind-Sakit Okean arasında strateji körpüyə çevrilərək ön sıralarda yer alır.

Lakin, məqalədə vurğulandığı kimi, 1992-ci il Azadlığı Dəstək Aktının 907-ci maddəsi Amerikanın Azərbaycana yardımını əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırır. Əvvəlcə Bakıya təzyiq göstərmək üçün qəbul edilmiş qanun, Trampın vasitəçiliyi ilə 2025-ci ilin avqust ayında keçirilən Vaşinqton sammitindən sonra köhnəldi və ləğv edilməlidir. Buna baxmayaraq, ABŞ-ın ən böyük erməni təşkilatı olan Amerika Erməni Milli Komitəsi (ANCA), ekspertlərin Ermənistanın hazırkı xarici siyasətinə zidd hesab etdiyi və Tramp Marşrutu Layihəsini (TRIPP) təhdid etməklə ABŞ-ın Cənubi Qafqazdakı maraqlarını sarsıdan təşkilatın qorunması üçün mübarizə aparmağa davam edir.

Qeyd olunur ki, tarixdə ilk dəfə olaraq ABŞ-ın əvvəllər Kremlin dominantlığı altında olan və İran tərəfindən təhdid edilən bir bölgədə uzunmüddətli təsir yaratmaq üçün real fürsəti var. Rusiya keçmiş Sovet respublikalarında elit şəbəkələr, iqtisadi asılılıqlar, təhlükəsizlik tərəfdaşlıqları və MDB, KTMT və AİB kimi qurumlar vasitəsilə təsirini qoruyub saxlayıb. Lakin davamlı qeyri-sabitlik və regional münaqişələr "Kremlin ambisiyaları ilə onun faktiki güc proyeksiyası imkanları arasında artan bir uçurumu" üzə çıxarıb.

Son zamanlar Azərbaycan mediasında yayılan məlumatlar göstərir ki, Bakı hətta Rusiyanın Müstəqil Dövlətlər Birliyindən (MDB) çıxmağı da düşünür. Azərbaycan hazırda bu bloku əsasən əhəmiyyətsiz hesab edir, ABŞ, Türkiyə, AB və digər qlobal oyunçularla tərəfdaşlıqlarını fəal şəkildə inkişaf etdirir. Ermənistan həmçinin Moskvadan kənarda müttəfiqliklərini şaxələndirməyə çalışır. Bu arada, Orta Asiya ölkələri Rusiyanın dominantlığını azaltmaq üçün çoxvektorlu siyasət yürüdürlər.

Nəşr qeyd edir ki, "Rusiyanın təsirinin azalması və İranın qeyri-sabitliyi fonunda Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Pakistanın iştirak etdiyi əlaqələndirilmiş təşəbbüslər Avrasiyada güc balansını dəyişdirir və birtərəfli müdaxilədən daha çox məsuliyyətlərin bölüşdürülməsinə yönəlmiş Amerika yanaşmasını gücləndirir". Həmçinin vurğulanır ki, bu yeni arxitekturada Azərbaycan Cənubi Qafqaz, Orta Asiya və Hind-Sakit Okean regionu arasında əsas əlaqə rolunu oynayır.