İran İŞİD-Xorasandan Azərbaycana qarşı istifadə edə bilər

"The National Interest" məlumatına görə, ötən həftə Bakıda baş verən həbslər Tehranın mümkün yeni strategiyasından xəbər verir: "İŞİD-Xorasandan (İŞİD-in Əfqanıstan qolu) olan sünni cihadçılardan Azərbaycana təzyiq göstərmək üçün bir vasitə kimi istifadə etmək".

Respublikanın paytaxtındakı İsrail səfirliyinə hücum planlaşdırmaqda şübhəli bilinənlər, 2024-cü ildə Moskvada 145 nəfərin ölümünə səbəb olan Crocus City Hall hücumundan məsul olan bu qrupla əlaqələrinin olduğunu iddia ediblər. Nəşr qeyd edir ki, "zəifləmiş, çarəsiz İran daha təhlükəli İrandır", Tehranın "mümkün inkarı" qoruyarkən İŞİD-Xorasandan öz məqsədləri üçün istifadə edə biləcəyini vurğulayır. Cənubi Qafqaz İranla düşmənləri arasındakı kölgə müharibəsində yeni bir cəbhəyə çevrilir.

İran əvvəllər "Qafqazın Hizbullahı" kimi tanınan Hüseyniyun şiə qrupu vasitəsilə Azərbaycanı sabitsizləşdirməyə çalışıb. Lakin son bir ildə Azərbaycan hakimiyyətinin hesabatlarında və ictimai açıqlamalarında Pakistan-Əfqanıstan sərhədində təlim keçmiş və İŞİD-Xorasanla əlaqəli sünni ekstremistlər getdikcə daha çox yer alır. 2025-ci ilin may ayında ölkə hakimiyyəti bu cür dörd vətəndaşı ekstradisiya etdi və oktyabr ayında İŞİD-Xorasan üzvü Bakıdakı sinaqoqa hücum planlaşdırmaqda ittiham edildi.

Nəşr qeyd edir: "İŞİD-Xorasan vasitəsilə işləmək İrana inandırıcı təkzib imkanı verərdi, İranpərəst şiə qruplarının təklif edə bilmədiyi bir şey." Tehran artıq HƏMAS, İslam Cihadı və Talibanın müəyyən elementlərinə qarşı oxşar strategiya tətbiq edib.

Artan təhlükə ABŞ-ın həyati maraqlarını və Orta Asiyanı Avropa ilə birləşdirən TRIPP kimi regionda dəstəklədiyi layihələri təhlükə altına qoyur. "The National Interest" vurğulayır: "Bakıdakı həbslər narahatedici bir əlamətdir. Zəifləmiş, təhdid altında olan İran bir vaxtlar vuruşduğu eyni terrorçu qrupları silahlandıra bilər."

Nəşr Vaşinqtonun artan təhlükəyə qarşı mübarizə aparmaq üçün Azərbaycan və İsrail ilə təhlükəsizlik əməkdaşlığını genişləndirməsini, sərhəd nəzarətini gücləndirməsini və transxəzər infrastrukturunu dəstəkləməsini tövsiyə edir.