ANS Press
ANSTV
ANSÇM
1 dəqiqə
Mən hesab etmirəm ki, Məkkə Müqaviləsi sadəcə kağız üzərində çəkilmiş rəsmdir.
Bu hərəkətə çağırış deyil, çəkindirmə üsuludur. Başqalarının yollarını azmaması üçün o, üç belə mühüm ölkəni bir araya gətirdi.
Müsəlmanların əsas ziyarətgahı olan Məkkədə pakt imzalandığı üçün ağlıma başqa bir tarixi sənəd gəldi.
628-ci ildə Məkkə yaxınlığındakı Hudeybi şəhərində Məhəmməd peyğəmbər və tərəfdarları Qüreyşlə 10 il müddətinə sülh müqaviləsi bağladılar. Beləliklə, müsəlman icması tanındı. Müqavilə sonradan Qüreyş tərəfindən pozuldu və bu, müsəlmanların Məkkəyə dinc yürüşünə səbəb oldu.
İki razılaşma arasında ortaq cəhətlər azdır, amma bir şey var, yəni kənar müdaxilə olmadan müsəlman blokunun yaradılması. Amma müasir dövrdə regional miqyasda da olsa, beynəlxalq sistemdə belə ciddi aktyor meydana çıxmayıb. Onunla mütləq hesablaşacaqlar.
Bəli, bu, Qərb beynəlxalq münasibətlər sisteminin məhsuludur, çünki hər şey Vestfaliya sistemi çərçivəsində baş verir.
