Qərb parçalanıb: Avropa qlobal arenada müstəqil oyunçu olur

Demokratiya və liberalizmə əsaslanan beynəlxalq nizam faktiki olaraq çöküb və onilliklərdir tanıdığımız vahid Qərb mövcudluğunu dayandırıb. Avropa Xarici Əlaqələr Şurasının (ECFR) direktoru Mark Leonard bunu "Politico" tərəfindən dərc olunmuş məqalədə yazır. O, Tramp administrasiyasının siyasətinin transatlantik tərəfdaşlığın dağılmasını sürətləndirdiyinə və hətta Avropa müttəfiqləri arasında belə ABŞ-a olan etimadı sarsıtdığına inanır. Hər altı avropalıdan yalnız biri ABŞ-ı müttəfiq hesab edir: Almaniya, Fransa və İspaniyada bu rəqəm 30%-dən az, İsveçrədə isə 39%-dir. Eyni zamanda, AB-yə qarşı mənfi münasibət artır, Rusiyada isə ABŞ-a qarşı düşmənçilik azalıb.

Leonard qeyd edir ki, Ukrayna təhlükəsizlik baxımından getdikcə ABŞ-dan daha çox Avropaya güvənir. Ukrayna vətəndaşlarının təxminən üçdə ikisi AB ilə daha güclü əlaqələr gözləyir, yalnız üçdə biri isə Vaşinqtonla daha güclü əlaqələr gözləyir. Eyni zamanda, Çinin təsiri artır: Cənubi Afrika, Braziliya, Türkiyə və Hindistanda bir çoxları Pekini ABŞ-dan daha etibarlı tərəfdaş hesab edir.

Ekspert vurğulayır ki, dünya "güclü tərəfin haqlı çıxdığı" təsir dairələri modelinə doğru irəliləyir və Avropa ya müstəqil güc qütbünə çevrilməli, ya da qlobal siyasətdə kənarda qalma riski ilə üzləşməlidir. Avropalılar artıq müdafiə xərclərinin artırılmasını, hərbi xidmətin bərpasını və hətta öz nüvə silahlarının yaradılmasını dəstəkləyirlər.
"Belə bir dünyada siz ya öz təsir dairənizə malik qütb, ya da başqasının təsir dairəsində müşahidəçisiniz", - deyə Leonard oyun qaydalarının dəyişdiyini və Qərbin artıq onları tək qoymadığını vurğulayaraq yekunlaşdırır.